Wełna mineralna - nowa norma

Adam Buszko
W dniu 31.12.2002 r. Polski Komitet Normalizacyjny ustanowił nową normę na produkty z wełny mineralnej PN-EN 13162:2002 pt. „Wyroby do izolacji cieplnej w budownictwie. Wyroby z wełny mineralnej (MW) produkowane fabrycznie – Specyfikacja.”
Wełna mineralna - nowa norma

Norma ta jest polską wersją zharmonizowanej normy europejskiej EN 13162:2001, która została wprowadzona w krajach Unii Europejskiej w marcu 2002 r. i od marca 2003 r. jest obligatoryjną dla wszystkich państw UE. W Polsce norma PN-EN 13162:2002 zastępuje obowiązującą dotychczas normę PN-B-23116:1997 jako sprzeczną z normą europejską. Z uwagi na konieczność wykonania przez producentów dodatkowych badań oraz przygotowania się do wymogów nowej normy wycofanie normy PN-B-23116:1997 powinno nastąpić z końcem roku 2003.

Wełna mineralna - nowa norma

W nowej normie wełnę mineralną zdefiniowano jako materiał izolacyjny o konsystencji włóknistej, wytworzony z roztopionego kamienia, żużla lub szkła. W ten sposób materiały izolacyjne z włókna szklanego zostały oficjalnie zawarte w definicji wełny mineralnej, co do tej pory nie było uwzględniane w normach na wełnę mineralną.
Niniejsza norma europejska jest jedną z pakietu 10 norm dotyczących wyrobów do izolacji stosowanych w budownictwie, ale może być stosowana także w innych dziedzinach, jeśli jest to uzasadnione. Pakiet norm składa się z grupy związanych ze sobą norm dotyczących specyfikacji fabrycznie wytworzonych wyrobów do izolacji cieplnej – wszystkie wchodzą w zakres CEN/TC 88:

  • EN 13162 – wyroby z wełny mineralnej (MW),
  • EN 13163 – wyroby z polistyrenu ekspandowanego (EPS),
  • EN 13164 – wyroby z ekstrudowanej pianki polistyrenowej (XPS),
  • EN 13165 – wyroby ze sztywnej pianki poliuretanowej (PUR),
  • EN 13166 – wyroby z pianki fenolowej (PF),
  • EN 13167 – wyroby ze szkła komórkowego (CG),
  • EN 13168 – wyroby z wełny drzewnej (WW),
  • EN 13169 – wyroby z ekspandowanego perlitu (EPB),
  • EN 13170 – wyroby z ekspandowanego korka (ICB),
  • EN 13171 – wyroby z włókien drzewnych (WF).
Wełna mineralna - nowa norma

Dla wszystkich wymienionych powyżej izolacji cieplnych została ustanowiona również norma dotycząca oceny zgodności – PN-EN 13172 „Wyroby do izolacji cieplnej - Ocena zgodności”. Norma ta określa procedury i kryteria oceny zgodności wyrobu do izolacji cieplnej z właściwą europejską specyfikacją wyrobu. Obejmuje ona wymagania dla fabrycznej kontroli produkcji, kontroli badań, badań wstępnych, sposobu raportowania, przechowywania, pakowania i znakowania wyrobu, zadania dla producenta itp.
Wyroby z wełny mineralnej produkowane zgodnie z PN-EN 13162:2002 będą mogły w przyszłości być oznakowane znakiem CE na rynku krajowym. Znak CE od marca 2003 r. jest obowiązkowy w krajach Unii Europejskiej.

Zakres normy PN-EN 13162:2002

  • W normie określono wymagania dotyczące wyrobów z wełny mineralnej produkowanych fabrycznie z okładzinami lub bez okładzin, które są stosowane w budownictwie.
  • W normie opisano właściwości wyrobu i podano procedury badania, oceny zgodności, znakowania oraz etykietowania.
  • Wyroby objęte normą są także stosowane w prefabrykowanych systemach izolacji cieplnej i płytach warstwowych.
  • Norma nie określa wymaganego poziomu podanych właściwości, jakie mają być osiągnięte przez wyrób do określonego zastosowania - wymagane poziomy można znaleźć w przepisach lub normach niesprzecznych.
  • Wyroby o deklarowanym w temperaturze 0°C oporze cieplnym mniejszym niż 0,25 (m²·K)/W lub deklarowanym współczynniku przewodzenia ciepła większym niż 0,060 W/(m²·K) nie są objęte niniejszą normą.
  • Norma nie obejmuje wyrobów izolacyjnych wytwarzanych metodą in situ ani przeznaczonych do stosowania w izolacji wyposażenia budownictwa i instalacji przemysłowych.

Wymagania normy PN-EN 13162:2002 dla wszystkich zastosowań
W normie wymagania dla wyrobów są podane w określonych klasach i poziomach tolerancji. Od producenta zależy to, w jakiej deklarowanej klasie (czy poziomie) będzie on produkował określony wyrób. W wymaganiach dla wszystkich zastosowań określono, jakie parametry produktu muszą być zadeklarowane przez producenta. Do takich parametrów należą:

  • opór cieplny RD – powinien być zawsze deklarowany, natomiast współczynnik przewodzenia ciepła λD powinien być deklarowany, jeżeli jest to możliwe;
  • długość i szerokość wyrobu – określana zgodnie z EN 822: +2% dla długości, +1,5% dla szerokości;
  • grubość wyrobu – określana zgodnie z EN 823 w formie poziomu i klasy tolerancji (na przykład T1,..., T5);
  • prostokątność wyrobu – określana zgodnie z EN 824: nie więcej niż 5 mm/m;
  • płaskość wyrobu – zgodnie z EN 825: nie więcej niż 6 mm;
  • stabilność wymiarowa (DS(T+)) – zgodnie z EN 1604: nie więcej niż 1% dla długości, grubości i szerokości;
  • wytrzymałość na rozciąganie równolegle do powierzchni czołowych – zgodnie z EN 1608: taka, aby utrzymać dwukrotny ciężar wyrobu;
  • reakcja wyrobu na ogień – podana określona euroklasa zgodnie z EN 13501-1, na przykład klasa A1, A2, B,..., F.

Przykładowo w tabeli 1 podane są poziomy lub klasy dla grubości wyrobu.
Nowym parametrem, jaki producent musi podać na etykiecie wyrobu, jest reakcja tego wyrobu na ogień. Dotychczas określano właściwości ogniowe w sposób słowny (na przykład niepalny, trudno zapalny itp.). Obecnie ta właściwość będzie określana odpowiednią euroklasą ogniową – A1, A2, B, C, D, E, lub F, gdzie A1 lub A2 oznacza wyrób niepalny.

Tabela 1. Poziom i klasy tolerancji grubości

Poziom lub klasaTolerancja
T1-5% lub -5 mma)przekroczenie dopuszczalne
T2-5% lub -5 mma)+15% lub +15 mmb)
T3-3% lub -3 mma)+10% lub +10 mmb)
T4-3% lub -3 mma)+5% lub +5 mmb)
T5-1% lub -1 mma)+3 mm

a) Ta wartość, która daje liczbowo większą tolerancję
b) Ta wartość, która daje liczbowo mniejszą tolerancję
Wymagania normy PN-EN 13162:2002 dla określonych zastosowań
Norma PN-EN 13162 podaje również wymagania dla określonych zastosowań, jeśli takowe są wymagane (przepisami lub normami niesprzecznymi) w określonych aplikacjach przegród budowlanych. Jeśli dla wyrobu w danym zastosowaniu nie ma wymagań dotyczących właściwości niżej opisanych, wówczas właściwość nie musi być określana i deklarowana przez producenta.

Tabela 2. Klasy tolerancji grubości

KlasaTolerancja
T6-5% lub -1 mma)+15% lub +3 mma)
T70+10% lub +2 mma)

a) Ta wartość, która daje liczbowo większą tolerancję

Do właściwości deklarowanych dodatkowo przez producenta i wymaganych na przykład odpowiednimi przepisami mogą należeć:

  • stabilność wymiarowa w określonych warunkach temperatury i wilgotności DS(TH);
  • naprężenia ściskające lub wytrzymałość na ściskanie - deklarowane poziomy oznaczone na przykład CS(10)90 lub CS(Y)90 lub CS(10/Y)90. Deklarowane poziomy naprężeń ściskających przy 10% odkształceniu lub poziomy wytrzymałości na ściskanie powinny być wybierane z następujących wartości: 0,5; 5; 10; 15; 20; 25; 30; 40; 50; 60; 70; 80; 90; 100; 110; 120; 130; 140; 150; 175; 200; 225; 250; 300; 350; 400; 500 kPa;
  • wytrzymałość na rozciąganie prostopadle do powierzchni czołowych – deklarowane poziomy na przykład TR150. Poziomy deklarowane wybierane są z następujących wartości: 1; 5; 7,5; 10; 15; 20; 25; 30; 40; 50; 60; 70; 80; 90; 100; 150; 200; 250; 300; 400; 500; 600; 700 kPa;
  • obciążenie punktowe – deklarowane w poziomach co 50 N, na przykład PL(5)100;
  • pełzanie przy ściskaniu – deklarowane poziomy na przykład CC(2,5/2/10)50;
  • nasiąkliwość wodą – krótkotrwała (EN 1609) nie większa niż 1,0 kg/m³, długotrwała (EN 12087) nie większa niż 3,0 kg/m³;
  • przenikanie pary wodnej – deklarowane współczynniki oporu dyfuzyjnego pary wodnej: µ dla wyrobów jednorodnych oraz jako opór pary wodnej, Z dla wyrobów powlekanych i niejednorodnych. W przypadku braku pomiarów, współczynnik oporu dyfuzyjnego pary wodnej µ dla wyrobów z wełny mineralnej może być oszacowany jako 1, np. MU1;
  • sztywność dynamiczna – określana zgodnie z EN 29052-1 i deklarowana w poziomach z krokami 1 MN/m³;
  • ściśliwość – różnica między dL a dB dla wyrobów w klasach T6 i T7 (grubość dL zgodnie z EN 12431 pod obciążeniem 250 Pa, grubość dB określana zgodnie z EN 12431 z przerwą 120 s) – deklarowane klasy (patrz tabela 2 i 3);
  • współczynnik pochłaniania dźwięku – deklarowane wartości praktycznego i ważonego współczynnika α, na przykład AP0,35, AW0,40;
  • opór przepływu powietrza – deklarowane poziomy co 1 kPa·s/m³ (zgodnie z EN 29053), na przykład AF40.

Tabela 3. Poziomy ściśliwości

PoziomObciążenie użytkowe na warstwie wyrównawczej (kPa)Wymaganie (mm)Tolerancja (mm)
CP5≤ 2,0≤ 5+ 2
CP4≤ 3,0≤ 4 
CP3≤ 4,0≤ 3 
CP2≤ 5,0≤ 2+1

UWAGA! Poziomy obciążenia użytkowego na warstwie wyrównawczej są przyjęte z ENV 1991-2-1. Poziomy CP3, CP4 i CP5 odnoszą się do tolerancji grubości klasy T6, a poziom CP2 do klasy T7. 

Znakowanie i etykietowanie wyrobów zgodnie z PN-EN 13162:2002
Zgodnie z normą PN-EN 13162:2002 na opakowaniu lub etykiecie wyrobu producent jest zobowiązany podać następujące informacje:

  • nazwa wyrobu,
  • nazwa oraz adres producenta,
  • rok produkcji (dwie ostatnie cyfry),
  • zmiana lub czas produkcji,
  • klasa reakcji wyrobu na ogień,
  • deklarowany opór cieplny,
  • deklarowany współczynnik przewodzenia ciepła,
  • grubość nominalna,
  • kod oznaczenia,
  • długość nominalna i szerokość nominalna,
  • typ okładziny (jeśli występuje),
  • liczba sztuk i powierzchnia w opakowaniu.

Powyższe informacje dotyczące zakresu i wymagań nowej normy PN-EN 13162:2002 na wełnę mineralną powinny pomóc na przykład inspektorom nadzoru budowlanego zrozumieć i prawidłowo odczytać parametry produktu dostarczonego na budowę. Produkcja wyrobów zgodnie z nową normą pozwoli w dużym stopniu uniknąć konieczności uzyskiwania kosztownych Aprobat Technicznych, ponieważ wszystkie deklarowane wartości parametrów mogą być bezpośrednio odczytane z kodu oznaczeniowego, znajdującego się na etykiecie wyrobu. Nie trzeba będzie prosić producenta o podanie dodatkowych parametrów, które do tej pory były podawane wyłącznie w Aprobatach Technicznych. W wymaganiach nowej normy nie istnieje pojęcie gęstości produktu, co wciąż dla niektórych projektantów i architektów jest podstawową właściwością wyrobu z wełny mineralnej. Wkrótce będą brane pod uwagę tylko parametry objęte nową normą i nikt nie będzie uzależniał decyzji od gęstości wyrobu.

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Tomasz Adamek na gorąco komentuje swój pierwszy występ we freakach

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wróć na e-izolacje.pl e-izolacje.pl